XXV NIEDZIELA ZWYKŁA

XXV Niedziela Zwykła - Waga ufności

Liturgia Słowa tej niedzieli prowadzi nas w samo serce pytania: komu naprawdę ufam? Prorok Amos piętnuje oszustwa i niesprawiedliwość wobec ubogich. Święty Paweł zachęca do modlitwy za wszystkich ludzi, nawet za władców, którzy czasem są trudni do przyjęcia. A Jezus opowiada przypowieść o rządcy, który staje wobec oskarżenia i musi podjąć decyzję o swojej przyszłości. Za każdym z tych obrazów stoi to samo pytanie: na czym opieram swoje życie - na mamonie czy na Bogu?

Prorok Amos woła: „Słuchajcie tego wy, którzy gnębicie ubogiego, a bezrolnego pozostawiacie bez pracy” (Am 8,4). W tekście hebrajskim czasownik šā’aph oznacza dosłownie „sapać, dyszeć na kogoś” - obraz drapieżnika, który ściga swoją ofiarę. Amos ukazuje, że niesprawiedliwość ekonomiczna nie jest zwykłym błędem w rachunku, ale zachowaniem człowieka, który staje się jak zwierzę polujące na najsłabszych. Dalej prorok oskarża: „A będziemy zmniejszać efę, powiększać sykl i wagę podstępnie fałszować”. Efa była miarą objętości zboża (około 22 litry), sykl wagą srebra (około 11 gramów). W tamtej kulturze manipulowanie miarami oznaczało świadome okradanie najbiedniejszych. „Wagi kłamstwa” (mo’znê mirmāh) - mówi Amos - są grzechem, który woła o pomstę do Boga.

Święty Paweł, pisząc do Tymoteusza, wskazuje inną drogę. „Zalecam, aby zanosić błagania (deēseis), modlitwy (proseuchas), wstawiennictwa (enteuxeis) i dziękczynienia (eucharistias) za wszystkich ludzi, za królów i za wszystkich sprawujących władzę” (1 Tm 2,1-2). Wymienia cztery różne słowa na modlitwę, jakby chciał pokazać pełnię, wszystkie odcienie rozmowy z Bogiem. To mocne wezwanie: chrześcijanin ma się modlić nawet za władców rzymskich, którzy nie zawsze byli sprzymierzeńcami Kościoła. Paweł dodaje: abyśmy mogli prowadzić życie „ciche” (hēsychion, spokojne wewnętrznie) i „spokojne” (ēremon, wolne od zewnętrznych zakłóceń). Modlitwa staje się więc przeciwwagą dla niesprawiedliwości - tam, gdzie inni fałszują wagi, chrześcijanin dźwiga świat swoją modlitwą.

Ewangelia natomiast przenosi nas w świat przypowieści. Jezus mówi o rządcy - oikonomos, czyli zarządcy domu, kimś, kto nie był właścicielem, lecz odpowiadał za cały majątek swego pana. Kiedy go oskarżono (diablēthē, od diaballō - to samo rdzenie, co imię „diabeł”, oszczerca), nagle musi stanąć wobec pytania o własną przyszłość. W starożytnym świecie długi były olbrzymie: 100 baryłek oliwy to około 36 tysięcy litrów, 100 korców pszenicy - blisko 36 ton. Rządca zmienia dokumenty dłużników. Czy rezygnuje z własnej prowizji? Czy naraża majątek pana? Komentatorzy różnie tłumaczą. Ale jedno jest jasne: działa szybko i przewidująco, bo wie, że czas jest krótki.

Jezus puentuje: „Przysparzajcie sobie przyjaciół niegodziwą mamoną”. Słowo „mamona” pochodzi z aramejskiego i znaczy „to, na czym się opierasz, czemu ufasz”. Może oznaczać pieniądz, ale w głębszym sensie - każdą rzeczywistość, w której człowiek szuka zabezpieczenia. Gdy Jezus mówi: „Nie możecie służyć Bogu i mamonie”, używa czasownika douleuein - być niewolnikiem. To nie jest kwestia równoległej służby. To pytanie, kto naprawdę jest moim panem.

Amos przestrzega przed wagami kłamstwa, Paweł zaprasza do modlitwy, Jezus uczy, że bogactwo może stać się bożkiem, jeśli stanie się tym, na czym opieram życie. Całość liturgii mówi jedno: człowiek musi wybrać, komu ufa. Można żyć jak drapieżnik, można ufać wadze kłamstwa, można szukać zabezpieczenia w mamonie. Ale można też zaufać Temu, który jest jedynym Mesitēs - Pośrednikiem, Chrystusowi, który łączy nas z Ojcem.

 s. Anna OSU

więcej rozważań »