„Niedzielne Inspiracje - XXIII Niedziela Zwykła (Mt 18, 15-20)

• „Jeśli twój brat zgrzeszy…” - ἁμαρτήσῃ (hamartēsē). Czasownik hamartanō pierwotnie wiąże się z „chybieniem celu”. Grzech można więc zobaczyć nie tylko jako złamanie przepisu, ale jako rozminięcie się z celem, do którego jesteśmy stworzeni.
• „Idź” - ὕπαγε (hypage). Jezus nie mówi: „czekaj, aż on przyjdzie”. To osoba zraniona ma wykonać pierwszy krok. Pojednanie zaczyna się od odwagi wyjścia ku drugiemu.
• „Upomnij go” - ἔλεγξον (elenxon). To więcej niż „powiedz mu, że zrobił coś złego”. Czasownik oznacza także ujawnić, wykazać błąd, doprowadzić kogoś do uznania prawdy. Upomnienie ma prowadzić do prawdy, a nie do upokorzenia.
• „Między tobą a nim samym” - μεταξὺ σοῦ καὶ αὐτοῦ μόνου. Jezus zaczyna od całkowitej dyskrecji. Zanim problem stanie się sprawą wspólnoty, ma pozostać sprawą dwóch osób. To mocne antidotum na obmawianie i „załatwianie sprawy” przez innych.
• „Jeśli cię usłucha” - ἐάν σου ἀκούσῃ (akousē). Akouō to nie tylko fizyczne „słyszeć”, ale także słuchać, zwrócić uwagę, przyjąć czyjeś słowa. Prawdziwe słuchanie może stać się początkiem uzdrowienia relacji.
• „Pozyskałeś swego brata” - ἐκέρδησας (ekerdēsas). Jezus używa czasownika związanego z „zyskiem”. Sukcesem nie jest udowodnienie, że miałem rację. Sukcesem jest odzyskanie człowieka, odzyskanie relacji.
• „Weź z sobą jeszcze jednego albo dwóch”. Jezus odwołuje się do zasady z Pwt 19,15: sprawa miała być potwierdzona przez dwóch lub trzech świadków. W kulturze żydowskiej chroniło to zarówno wspólnotę, jak i osobę oskarżoną przed pochopnym osądem. Słowo wypowiedziane przeciwko komuś nie może samo stać się wyrokiem.
• „Jeśli nie usłucha” - παρακούσῃ (parakousē). To ciekawe słowo: para- oznacza „obok”, a akouō - „słuchać”. Można w nim zobaczyć obraz słuchania „obok”, mijania się ze słowem, a więc świadomego ignorowania napomnienia.
• „Powiedz Kościołowi” - τῇ ἐκκλησίᾳ (ekklēsia). Ekklesia oznacza zgromadzenie/wspólnotę. W Ewangelii Mateusza Jezus używa tego słowa w odniesieniu do wspólnoty swoich uczniów. Wiara nie jest wyłącznie prywatną sprawą, gdyż nasze relacje mają wymiar wspólnotowy.
• „Jak poganin i celnik”. To nie jest wezwanie do pogardy. Co ciekawe, właśnie w Ewangelii Mateusza Jezus wielokrotnie zwraca się do celników i pogan z miłosierdziem. Można więc pytać: czy „wyłączyć kogoś ze wspólnoty” oznacza przestać go kochać? Czy raczej zacząć szukać na inne sposoby?
• „Zwiążecie” - δήσητε (dēsēte) i „rozwiążecie” - λύσητε (lysēte). W żydowskim kontekście takie określenia mogły odnosić się do rozstrzygania, co jest dozwolone, a co zakazane. Jezus przekazuje wspólnocie odpowiedzialność za rozeznawanie.
• „Jeśli dwaj z was zgodnie o coś prosić będą” - συμφωνήσωσιν (symphōnēsōsin). To słowo dosłownie wiąże się ze „wspólnym brzmieniem”, „harmonią” (syn = razem + phōnē= głos/dźwięk). W modlitwie wspólnoty chodzi o zestrojenie serc i pragnień.
• „Dwaj z was” - Jezus nie mówi, że potrzebna jest wielka wspólnota, tłum czy imponujące zgromadzenie. Bóg działa także w najmniejszej możliwej wspólnocie.
• „Zgromadzeni w moje imię” - συνηγμένοι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα. Synagō oznacza „gromadzić razem”. Nie chodzi więc po prostu o to, że „przypadkiem są w jednym miejscu”. Ich jedność ma swoje centrum: imię Jezusa.
• „Ja jestem pośród nich” - ἐκεῖ εἰμι ἐν μέσῳ αὐτῶν. Dosłownie: „tam jestem w środku nich”. Jezus nie mówi jedynie: „jestem gdzieś w pobliżu”. Obecność Chrystusa staje się centrum wspólnoty.

- Ciekawostka kulturowa: w żydowskiej tradycji istniało przekonanie o szczególnej obecności Boga pośród ludzi zgromadzonych wokół Bożego słowa. W późniejszej tradycji rabinicznej znajdujemy nawet myśl o Bożej obecności pośród dwóch osób rozmawiających o Torze. Mateusz ukazuje jednak coś niezwykle mocnego: to Jezus sam obiecuje swoją obecność pośród zgromadzonych w Jego imię.

- Chrześcijańska wspólnota nie ma być miejscem, w którym nie ma konfliktów, ale miejscem, w którym konflikt prowadzi się w obecności Chrystusa i z pragnieniem odzyskania brata.

s. Anna OSU